Please disable Ad Blocker before you can visit the website !!!
thumbnail

Hareketli Ortalama Nedir, Nasıl Kullanılır?

Arif Cabar   ·  5 Şubat 2021   ·  
Tahmini Okuma Süresi: 6 dk.

Hareketli Ortalama Nedir, Nasıl Kullanılır?

Arif Cabar   ·  5 Şubat 2021   ·  

Hareketli ortalama, belirlenen periyottaki fiyatların ortalamasıdır. Bu fiyat ortalamalarına hareketli denmesinin sebebi her yeni zaman biriminde tekrar hesaplanarak ortalamanın zaman geçtikçe hareket ediyor olmasıdır. Teknik analizde hareketli ortalamalar en temel göstergelerden biridir ve yaygın olarak kullanılır.

Hareketli ortalamalar fiyatı yumuşatarak kısa zaman dilimlerinde rastgele oluşan fiyat hareketlerini ve gürültüyü azaltır. Böylece daha kolay bir analiz sağlar ve belirlenen periyottaki trendi öne çıkarır. Asıl kullanım amacı da budur. Belirlenen periyottaki trendi daha görünür hale getirerek traderlara o anki trend hakkında fikir verir.

Hareketli Ortalama Türleri

Hareketli ortalamaların basit, üstel, ağırlıklı vb. bir çok türü vardır. Bunların hepsi fiyatların ortalaması olmakla beraber formüllerine göre farklılık arz etmektedirler. Burada piyasada en çok kullanılan hareketli ortalama türlerinden bahsedelim.

  • Basit hareketli ortalama (SMA), belirlenen periyottaki fiyatların toplamını o periyota bölerek elde edilir. Matematikteki aritmetik ortalamanın aynısıdır. Tüm fiyatlara eşit ağırlık verir.
  • Üstel hareketli ortalama (EMA), bir üstel faktöre göre son fiyatlara daha fazla ağırlık veren bir hareketli ortalama çeşididir. Böylece son fiyatların hareketlerine daha duyarlı olacak şekilde hareket eder ve kısa vadeli fiyat hareketlerine daha çok uyum sağlar.
  • Ağırlıklı hareketli ortalama (WMA), belirlenen periyottaki en son fiyata en çok ilk fiyata en az ağırlık verecek şekilde formülize edilmiş bir göstergedir. Böylece en yeni gelişmelere daha fazla ağırlık vererek eski fiyatların etkisini azaltır.

Bu hareketli ortalama türlerinden hangisini kullanacağınız stratejinize göre belirleyebilirsiniz. Örneğin son fiyatlara daha çok odaklandığınız kısa vadeli bir trading stratejiniz varsa ağrlıklı hareketli ortalama kullanabilirsiniz. Yine genel olarak baktığımızda birbirlerine pek üstünlükleri yoktur; çünkü bir piyasa koşulunda biri daha iyi sinyal verirken bir başka piyasa koşulunda diğeri daha iyi sinyal verir. Böylece toplamda aslında birbirlerine karşı pek bir avantajları yoktur. Stratejinize en çok uyan bir tanesini seçin ve kullanın. (Ben basit hareketli ortalamayı kullanıyorum.)

Hareketli Ortalama Periyotu

Hareketli ortalamayı hangi periyotta kullanacağınız çok önemlidir çünkü periyota göre farklı bilgiler verir. Çok kısa periyotlar çok kısa vadeli trendleri çok uzun periyotlar ise çok uzun vadeli trendleri gösterir.

Piyasada en çok kullanılan periyotlar; 20, 50, 100 ve 200‘dür. Bunlar rastgele seçilmemiştir. Bir ayda yaklaşık 20, bir çeyrekte yaklaşık 50, bir yılda yaklaşık 200 işlem günü vardır. Bu periyotlar günlük zaman dilimine göre belirlenmiş olsa da her zaman diliminde kullanılabilir. En çok kullanılan bu periyotlar aşağıdaki tabloda görüleceği üzere çeşitli trendlere karşılık gelir.

PERİYOTTREND
20Kısa Vadeli
50Orta Vadeli
100Orta – Uzun Vadeli
200Uzun Vadeli

Bunların dışında çok kısa vadeli trendler için 5 ve 10 da kullanılıyor. Ayrıca fibonacci sayıları da (…8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233…) tradingde bir çok alanda kullanıldığı gibi hareketli ortalama periyotlarında da tercih edilebilmektedir.

Mucizevi bir hareketli ortalama periyotu olmadığını unutmayın! Örneğin 50 veya 51, 200 veya 220 genellikle aynı sinyalleri verir. Burada dikkat etmeniz gereken nokta eğer aşağıda da açıkladığım üzere hareketli ortalamayı dinamik destek/direnç olarak kullanacaksanız o anki piyasa koşuluna en uygun hareketli ortalamayı seçmeye özen gösterin. Bunu deneyerek bulabilirsiniz. Örneğin yükselen trendde olan bir fiyat hep 55 EMA‘dan destek alarak yükselmeye devam ediyorsa 55 EMA‘yı kullanın.

Hareketli Ortalamalar Nasıl Kullanılır?

Fiyat ile Hareketli Ortalama Kesişimi

Fiyatın hareketli ortalama ile olan ilişkisi trend hakkında fikir verebilir. Bir hareketli ortalamayı yukarı kesen fiyat artık yükseliş trendinin başlayabileceğini aşağı kesen fiyat ise artık düşüş trendinin başlayabileceğini söyleyebilir. Bu yöntemin avantajı eğer yükselen veya düşen bir trend oluşursa buna erken dahil olmanızı sağlamasıdır. Dezavantajı ise yatay trendlerde sık sık yanlış sinyaller vermesidir.

Her hareketli ortalamayı yukarı kesen fiyat artık yükselecek demek yanlıştır. Bu sadece trend hakkında fikir verebilen bir sinyaldir ve gelecekte ne olacağı tamamen piyasaya kalmıştır.

İki veya Daha Fazla Hareketli Ortalama Kesişimi

Aynı fiyat ile hareketli ortalama kesişimi gibi iki veya daha fazla hareketli ortalamanın kesişimi de trend hakkında bilgiler verebilir. Örneğin piyasada en sık kullanılan orta vadeli 50 periyotluk hareketli ortalamanın uzun vadeli 200 periyotluk hareketli ortalamayı yukarı kesmesi bir boğa piyasasının (yükseliş trendi) başladığını ifade edebilir. 50‘nin 200‘ü yukarı kesmesi piyasada en çok kullanılan kesişimlerden olduğundan buna bir isim de verilmiştir: golden cross (altın kesişim). 50‘nin 200‘ü aşağı kesmesine de death cross (ölüm kesişimi) denmektedir.

İkiden fazla hareketli ortalama kesişimi de kullanılabilir. Örneğin eğer 50, 200‘ün üzerinde ise 20‘nin 50‘yi yukarı kesmesi yükselen trend, eğer 50, 200‘ün altındaysa 20‘nin 50‘yi aşağı kesmesi düşen trend sinyali olarak değerlendirilebilir.

Bu yöntemin avantajı fiyatın hareketli ortalama ile kesişimine göre daha geç sinyal vererek bir trendin olgunlaşması için daha çok zaman tanımasıdır. Dezavantajı ise aynı fiyat ve hareketli ortalama kesişiminde olduğu gibi yatay piyasada bir çok yanlış sinyal vermesidir.

Hareketli Ortalamanın Eğimi

Bir hareketli ortalamanın eğimi de trend hakkında fikir verebilir. Örneğin yukarı eğimli bir hareketli ortalama yükselen, aşağı eğimli bir hareketli ortalama düşen, eğimsiz ya da çok düşük eğimli bir hareketli ortalama da yatay trendi tanımlayabilir.

Bu yöntemin avantajı yatay piyasaları da tanımlayabildiği için önceki iki yöntemdeki gibi yatay piyasalarda yanlış sinyal verme olasılığının daha düşük olmasıdır. Dezavantajı ise daha geç sinyal vereceğinden pozisyona geç girmenize ve bir trend oluşursa trendin bir kısmını kaçırmanıza neden olmasıdır.

Dinamik Destek/Direnç

Hareketli ortalamalar dinamik destek/direnç olarak da kullanılabilir. Hareketli ortalamalar bazen fiyatlarla uyum sağlayarak destek/direnç vazifesi görebiliyor. Bu durumda teknik analizini yapacağınız finansal enstrüman fiyatına uyan periyotları belirlemeniz gerekir. Bu hareketli ortalama periyotu her enstrümanda ve her piyasa koşulunda farklı olabilir. Deneme yanılma yolu ile teknik analizini yapacağınız varlığın fiyat hareketlerine uyan hareketli ortalama türünü ve periyotunu bulabilirsiniz. Böylece fiyatlara uyum sağlayan dinamik destek/direnç seviyelerinden alım/satım yapma şansınız olabilir.

Örneğin yukarıda da bahsettiğim gibi fiyat yükselen bir trendde hep 55 EMA‘dan destek alarak yükseliyorsa -trend değişmediği sürece- fiyat 55 EMA‘ya gelince alım yapılabilir.

Arif Cabar

Uludağ Üniversitesi Maliye bölümü mezunu. Bir kamu kurumunun finans yönetimi biriminde uzman olarak görev yapıyor. 7 yıldır yarı zamanlı trader. Bilgi, düşünce ve tecrübelerini paylaştığı bu blogda trading üzerine yazıyor.

1 Yorum

  1. Hasan

    Kapsamlı güzel bir yazı olmuş. Emeğinize sağlık.

Bir cevap yazın